Die windpompe van Namakwaland

Jy sien hom al van ver af – ’n dun ystertoring teen ’n eindelose blou lug. Soms draai sy wiel stadig in die wind; soms staan hy doodstil en wag. Die windpomp is só deel van Namakwaland dat dit moeilik is om die landskap daarsonder voor te stel.

In ’n wêreld waar reën skaars en afstande groot is, was water nog altyd kosbaar. Op plase het windpompe ’n eenvoudige maar belangrike taak verrig: die wind gebruik om grondwater uit boorgate na die oppervlak te bring. Daardie water kon in damme en tenks opgegaar word vir mense en vee. Daarom vertel ’n ou windpomp ook iets van die mense wat hier geboer en geleef het. Van plan maak. Van aanpas by ’n droë wêreld. En van die belangrikheid van elke druppel water.

Vandag staan daar steeds windpompe oor die vlaktes – party werk nog, ander het stil geword. Hulle het deel geword van die bekende Namakwalandse landskap, saam met grondpaaie, klipkoppies, skaaptroppe en veldblomme. En wanneer die blomtyd kom, gebeur iets besonders: die geharde ysterwindpomp staan skielik tussen ’n see van kleur.

Miskien is dit juis Namakwaland in een prentjie – wind, water, veld en ’n manier van leef wat geleer het om met min baie te doen.

Windpompmuseum, Loeriesfontein – Foto: Nicola Lombaard